filosofie & kunst

wir machen uns bilder der tatsachen
ludwig wittgenstein

beeldende kunst zie ik als n vorm van filosofie die bij uitstek geschikt is om datgene in onze beleving wat zich niet in woorden laat beschrijven toch aan te snijden. 

mn ervaring is dat de westerse filosofie normaliter gedomineerd wordt door t woord, de logos. de logica, zelfs in t bijzonder de cartesiaanse logica, drukt daarmee onze andere beelden van de wereld weg. er is in mijn ogen echter a priori filosofisch gezien geen goede motivatie waarom de verbaal-logische beelden van de wereld van n hoger belang zijn dan andere beelden. 

de stilzwijgende aanname dat de wereld inherent logisch is, berust volgens mij op n vergissing. logica is n tak van de boom der menselijke werkelijkheid, maar niet de hele boom. en de andere takken verdienen veel meer aandacht dan ze krijgen in ons westers filosofisch denken.

kosmische energie

 2003 ~ 21 x 30 cm ~ kleurpotlood op papier

`wir machen uns bilder der tatsachen' (wittgenstein, tractatus logico-philosophicus 2.1) is voor mij: 

wir machen uns bilder der welt. 

wittgenstein vervolgt met `das bild ist ein modell der wirklichkeit', en meer verhelderende uitwerkingen van dit idee. deze gedachtengang vervolgend kom ik uit op t volgende beeld: 

we maken kaarten van onze werkelijkheid. 

preciezer: we maken ieder voor zich heel verschillende soorten `kaarten' van ieder aspect van onze belevingswereld. dat varieert van n `kaart' die ons vertelt dat wanneer we honger hebben, we brood kunnen halen bij de bakker, tot n `kaart' die beschrijft dat we de geur van springbalsemien ergens associëren met luierdoekjes.

maar ook natuurlijk natuurwetenschappelijke kaarten, variërend van beschrijvingen van t heelal tot quantummechanica.  

n wezenskenmerk van al deze kaarten is, dat ze maar kleine en vaak zeer persoonlijke gebiedjes beschrijven. en zelfs de kaarten van 1 persoon laten zich volgens mij nooit aan elkaar plakken tot 1 logische wereldkaart. altijd zijn er wel tegenstrijdigheden tussen de verschillende kaartjes, of gewoon grote verschillen van aard (geur versus wiskunde, bijv.) 

woman's dream of fish

2007 ~ 21 x 30 cm ~ gemengde techniek op ruitjespapier

beeldende kunst biedt voor mij de ontroerende en verbazende mogelijkheid om de kaarten van ons verstand, ons gevoel, ons onderbewustzijn en ons hart aan te snijden en zichtbaar te maken.

voor mij als kunstenaar begint dit proces met t naar boven laten komen van n onderbewuste stroom, waarin t niet-per-se-logische vanzelfsprekend is en geen verdediging behoeft.

opvallend genoeg leidt n dergelijke werkwijze in semi-realistische werken vaak tot vervormingen die uit wetenschappelijk oogpunt meer overeenstemmen met de manier waarop we visueel waarnemen dan n fotorealistische weergave.

steeds meer wordt me duidelijk dat onze waarneming allesbehalve fotorealistisch is, en dat de meeste zogeheten realistische afbeeldingen in feite ver van onze belevingswerkelijkheid afstaan. de echte kracht van n tekening, schilderij of beeld is voor mij gelegen in de verbinding die t oproept met mn gevoelswereld, mn associaties, mn verwonderingen en mogelijke dromen.

bomen, bergen

2007 ~ 45 x 75 cm ~ acryl op doek

~

zie verder bij filosofie 1 en filosofie 3.

als je tot hier gelezen hebt, ben je waarschijnlijk ook geïnteresseerd in mn kunstenaars weblog, over kunst vanuit n persoonlijk en vaak filosofisch perspectief.

terug naar boven